Energiecontract loopt af: wanneer vergelijken loont

Vergelijken loont het meest in de laatste weken voor de einddatum van een vast energiecontract. Op dat moment kun je zonder opzegvergoeding overstappen of een nieuw contract bij je huidige leverancier kiezen, en het nieuwe contract precies laten ingaan als het oude stopt. Doe je niets, dan loopt de levering door, maar meestal tegen variabele tarieven die je niet zelf hebt gekozen. Dit artikel is algemene informatie over hoe dat werkt, geen advies over welke leverancier of welk contract bij jou past.

Wat is het verschil tussen een vast en een variabel contract?

Bij een vast contract spreek je met je leverancier tarieven voor stroom en gas af die de hele looptijd gelijk blijven, bijvoorbeeld een, drie of vijf jaar. Het contract heeft een einddatum. Wat de markt in de tussentijd ook doet, jouw tarief per kilowattuur en per kubieke meter verandert niet. De energiebelasting en de kosten van de netbeheerder staan los van dit contract en kunnen wel veranderen.

Bij een variabel contract mag de leverancier de tarieven tussentijds aanpassen, met een aankondiging vooraf. Zo'n contract loopt meestal voor onbepaalde tijd en kun je met een opzegtermijn opzeggen, zonder opzegvergoeding. Je beweegt mee met de markt: daalt die, dan daalt jouw tarief na verloop van tijd ook, en andersom. Een dynamisch contract, waarbij het tarief per uur of per dag de inkoopprijs volgt, is een variant hiervan.

Of je nu bij Eneco, Vattenfall, Essent of een kleinere leverancier zit, deze mechaniek is overal dezelfde. Wat verschilt, zijn de tarieven en de voorwaarden.

Wat gebeurt er als je niets doet?

Een vast contract stopt niet stilletjes. Je leverancier is verplicht je vóór de einddatum te laten weten dat het contract afloopt en wat er daarna gebeurt. Meestal krijg je een aanbod voor een nieuw vast contract, met de mededeling dat je anders doorgaat op variabele tarieven. Reageer je niet, dan loopt de levering door. Je zit dus nooit zonder stroom of gas, maar wel op een contract dat je niet zelf hebt gekozen.

Bewaar dat bericht. Het bevat de einddatum en vaak het aanbod waarmee je andere aanbiedingen kunt vergelijken. Het komt meestal per e-mail en verdwijnt makkelijk tussen de andere post van de leverancier.

Wanneer is het moment om te vergelijken?

Een paar weken voor de einddatum. Dat is vroeg genoeg om rustig te vergelijken en de overstap te regelen, en laat genoeg om het nieuwe contract op de einddatum te laten aansluiten. Bij het afsluiten kies je een ingangsdatum; die zet je op de dag na de einddatum van het oude contract. De nieuwe leverancier regelt de overstap met de oude, je hoeft zelf niet op te zeggen.

Eerder vergelijken kan, maar dan zit je nog aan het oude contract vast. Later kan ook, maar dan zit je al een tijd op variabele tarieven, en het is de vraag of dat de tarieven zijn die je zou hebben gekozen. Na afloop van een vast contract zit je overigens nergens aan vast: een contract voor onbepaalde tijd kun je op elk moment opzeggen, met de opzegtermijn die erin staat.

Sluit je een contract online of telefonisch af, dan heb je veertien dagen bedenktijd waarin je zonder opgaaf van reden kunt annuleren.

Kun je tussentijds overstappen?

Ja, maar bij een vast contract kan dat een opzegvergoeding kosten. Voor vaste contracten die sinds 2023 zijn afgesloten gelden nieuwe regels: de leverancier mag een vergoeding rekenen die samenhangt met wat hij misloopt doordat jij eerder weggaat. Die kan dus hoger of lager uitvallen, afhankelijk van de markt op dat moment en van de tijd die je contract nog te gaan heeft. Voor oudere contracten gelden de regels van toen.

Vraag daarom bij je huidige leverancier wat de opzegvergoeding op dit moment is voordat je een nieuw contract tekent. Tussentijds overstappen kan de moeite waard zijn als het verschil tussen je huidige contract en een nieuw contract groter is dan de vergoeding, maar dat is een som die je alleen met je eigen cijfers kunt maken. De regels staan uitgelegd bij ConsuWijzer, het consumentenloket van de ACM.

Waar let je op als je vergelijkt?

• Je eigen verbruik. Op je jaarafrekening staat hoeveel kilowattuur en kubieke meter je in een jaar hebt gebruikt. Met dat getal vergelijk je aanbiedingen op wat ze jou kosten, niet op wat ze een gemiddeld huishouden kosten.
• Looptijd en einddatum. Hoe langer je vastzet, hoe langer je zekerheid hebt, en hoe langer je eraan vastzit.
• Vaste leveringskosten. Naast het tarief per eenheid rekent elke leverancier een vast bedrag per jaar. Twee contracten met hetzelfde tarief kunnen daardoor toch verschillen.
• Teruglevering. Heb je zonnepanelen, kijk dan naar de terugleververgoeding en naar eventuele kosten voor terugleveren.
• Voorwaarden bij tussentijds opzeggen. Ook die van het nieuwe contract, want ook dat loopt een keer af.

Hoe houd je de einddatum in het oog?

Zet de einddatum ergens waar je hem tegenkomt, met een herinnering een maand van tevoren. Een energiecontract is een van de weinige vaste lasten met een harde einddatum, en die datum bepaalt wanneer je iets kunt doen.

In SALDICA staat een energiecontract onder Contracten, met leverancier, looptijd en einddatum. Loopt een contract binnen een ingesteld aantal dagen af, dan geeft SALDICA daar een signaal over, zodat vergelijken op tijd op je lijstje komt in plaats van erna.